Άσυλο: Mια ενιαία ευρωπαϊκή διαδικασία με υψηλότερα πρότυπα προστασίας

Το ΕΚ υποστήριξε τη θέσπιση μίας προσβάσιμης, δίκαιης και αποτελεσματικής διαδικασίας χορήγησης ασύλου στην ΕΕ, η οποία θα εξασφαλίζει κοινές εγγυήσεις στα άτομα που χρειάζονται προστασία και θα επιτρέπει στα κράτη μέλη να επιτυγχάνουν ταχύτερη διάκριση μεταξύ των αιτούντων άσυλο και των άλλων μεταναστών στις περιπτώσεις μικτών αφίξεων. Οι ευρωβουλευτές ενίσχυσαν τις διασφαλίσεις για τα ευάλωτα άτομα, ενώ επισήμαναν ότι τα κράτη μέλη πρέπει να συμμορφώνονται με την αρχή της "μη επαναπροώθησης".

 

HD

Η οδηγία του 2005 για τις διαδικασίες χορήγησης ασύλου θα επαναδιατυπωθεί (θα αναθεωρηθεί) προκειμένου να εισαχθεί μία ενιαία πανευρωπαϊκή διαδικασία χορήγησης και ανάκλησης του καθεστώτος του πρόσφυγα, συμπεριλαμβανομένων των κοινών διασφαλίσεων για τους αιτούντες άσυλο.

H εισηγήτρια του ΕΚ για την εν λόγω έκθεση, Sylvie Guillaume (Σοσιαλιστές, Γαλλία) δήλωσε ότι "H τρέχουσα οδηγία έχει δύο σοβαρά μειονεκτήματα. Δεν προστατεύει επαρκώς τα δικαιώματα των αιτούντων, ενώ προκαλεί πολύ μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών σε ότι αφορά τη μεταχείριση". "Θα υπάρξουν πολλά οφέλη εάν επενδύσουμε σε πρωτοβάθμιες διαδικασίες οι οποίες θα είναι ορθές και αποτελεσματικές", συμπλήρωσε η ίδια.

Η λήψη πρωτοβάθμιων αποφάσεων πρέπει να γίνει ταχύτερη - να ολοκληρώνεται εντός έξι μηνών - και η ποιότητά των αποφάσεων αυτών χρειάζεται να βελτιωθεί, υποστηρίζουν οι ευρωβουλευτές, οι οποίοι προτείνουν την ενίσχυση των διαδικαστικών εγγυήσεων για τους ευάλωτους αιτούντες, π.χ. εγκύους, ασυνόδευτους ανηλίκους, άτομα που έχουν υποστεί βασανιστήρια, βιασμό ή άλλες σοβαρές πράξεις βίας.

Η βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας των πρωτοβάθμιων διαδικασιών θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να επιτυγχάνουν ταχύτερη διάκριση μεταξύ των αιτούντων άσυλο και των άλλων μεταναστών στις περιπτώσεις μικτών αφίξεων. Θα συμβάλει, επίσης, στον περιορισμό των δευτερογενών μετακινήσεων εντός της ΕΕ, τουλάχιστον στο βαθμό που οι μετακινήσεις αυτές οφείλονται στην ύπαρξη διαφορετικών εθνικών διαδικασιών.

Εγγυήσεις για τους αιτούντες άσυλο

Οι ευρωβουλευτές υποστηρίζουν ότι χρειάζεται να διασφαλίζεται για τους αιτούντες άσυλο, τουλάχιστον σε πρώτο βαθμό, η διεξαγωγή προσωπικής συνέντευξης από ένα "ειδικευμένο" και " καταρτισμένο" πρόσωπο, το δικαίωμα παροχής συμβουλών για διαδικαστικά και νομικά θέματα και το δικαίωμα δωρεάν νομικής συνδρομής και εκπροσώπησης.  

Το ΕΚ επισημαίνει ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να τηρούν πλήρως την αρχή της μη επαναπροώθησης και το δικαίωμα στο άσυλο, όπου "περιλαμβάνεται και η δυνατότητα εκκίνησης διαδικασίας ασύλου για κάθε πρόσωπο που επιθυμεί να ζητήσει άσυλο και ευρίσκεται στη δικαιοδοσία τους", συμπεριλαμβανομένων αυτών που βρίσκονται  υπό τον ουσιαστικό έλεγχο ενός οργανισμού της ΕΕ ή ενός οργανισμού κράτους μέλους.

Υπογραμμίζει, ακόμη, ότι πρέπει να επιτρέπεται στους αιτούντες να παραμείνουν στο κράτος μέλος, αποκλειστικά για το σκοπό της διαδικασίας, μέχρις ότου η αποφαινόμενη εθνική αρχή λάβει την τελεσίδικη απόφασή της, καθώς και στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο αιτών ασκεί προσφυγή, και για όσο διάστημα το επιτρέψει η αρμόδια αρχή ή το δικαστήριο.

Οι ευρωβουλευτές αποσαφηνίζουν την έννοια των "ασφαλών τρίτων χωρών" και υποστηρίζουν ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, θα πρέπει να εγκρίνουν ή να τροποποιούν έναν κοινό κατάλογο τρίτων χωρών οι οποίες θεωρούνται ως ασφαλείς χώρες καταγωγής.

Στήριξη των κρατών μελών

Οι ευρωβουλευτές τονίζουν, μέσω μίας τροπολογίας που προσέθεσαν, ότι στα κράτη μέλη που δέχονται "δυσανάλογα μεγάλο αριθμό αιτήσεων ασύλου" σε σχέση με τον πληθυσμό τους θα πρέπει να αξιοποιείται άμεσα η παροχή οικονομικής υποστήριξης αλλά και διοικητικής/τεχνικής υποστήριξης από το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο αντίστοιχα, προκειμένου να μπορέσουν να συμμορφωθούν με τις προβλέψεις της παρούσας οδηγίας.

Επόμενα βήματα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι θα παρουσιάσει μια αναθεωρημένη έκδοση της παρούσας πρότασης κατά τους προσεχείς μήνες. Οι τροπολογίες που εγκρίθηκαν από το ΕΚ επιδιώκουν να συμβάλουν στην εν λόγω αναθεώρηση. "Το αδιέξοδο είναι τέτοιο που θα χρειαστεί να κάνουμε συμβιβασμούς έτσι ώστε να μπορέσουν οι δύο νομοθετικοί εταίροι (ΕΚ και Συμβούλιο) να συμφωνήσουν", δήλωσε η Επίτροπος Cecilia Malmström, καταλήγοντας ότι "αυτό αποτελεί μία πολύ καλή αρχή".

Το παρόν ψήφισμα υιοθετήθηκε με 314 ψήφους υπέρ, 306 κατά και 48 αποχές