ΕΥΡΩΠΑΙΟΣ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗΣ: EΝΑΣ ΘΕΣΜΟΣ ΠΟΥ ΕΝΙΣΧΥΕΙ ΤΗΝ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ

Η διαφάνεια και η πρόσβαση στην πληροφόρηση σε ότι αφορά τις δραστηριότητες της διοίκησης της ΕΕ είναι ζητήματα καίριας σημασίας για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των πολιτών. Αυτό δηλώνεται στο ψήφισμα που υιοθέτησε το ΕΚ την Πέμπτη 25 Νοεμβρίου. Οι ευρωβουλευτές υποστήριξαν ακόμη ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να συνεργαστεί πλήρως με τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή, αλλιώς θα υπάρξουν κυρώσεις.

 

HD

Οι πλέον συνήθεις καταγγελίες κακοδιοίκησης που απευθύνθηκαν στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή αφορούσαν έλλειψη διαφάνειας, συμπεριλαμβανόμενης της άρνησης παροχής πληροφοριών (στο 36% των ερευνών), άδικη μεταχείριση ή κατάχρηση εξουσίας (14%), καθυστερήσεις που θα μπορούσαν να αποφευχθούν (13%), διαδικαστικές παρατυπίες (13%), αμέλεια (6%) και αθέτηση των υποχρεώσεων της Επιτροπής κατά την άσκηση του ρόλου της ως θεματοφύλακα των συνθηκών (6%).

Φιλικοί διακανονισμοί

Το ψήφισμα, με εισηγήτρια τη Mariya Nedelcheva (ΕΛΚ, Βουλγαρία), χαιρετίζει το γεγονός ότι στο 56% των 318 υποθέσεων των οποίων η εξέταση περατώθηκε από το Διαμεσολαβητή το 2009 το εμπλεκόμενο θεσμικό όργανο απεδέχθη φιλικό διακανονισμό της υπόθεσης, έναντι του 36% των υποθέσεων το 2008.

Ορθή διοίκηση: Θεμελιώδες δικαίωμα των πολιτών

Στο ψήφισμα, το οποίο υιοθετήθηκε με ανάταση χειρός, τονίζεται ότι ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, που είναι πλέον νομικά δεσμευτικός μετά τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης της Λισαβόνας, κατοχυρώνει το δικαίωμα σε χρηστή διοίκηση ως ένα από τα θεμελιώδη δικαιώματα που συνεπάγεται η ιδιότητα του πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επισημαίνεται ακόμη ότι η έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας διευρύνει την εντολή του Διαμεσολαβητή στην κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας, καθώς και στις δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Το 20% των καταγγελιών κρίθηκαν παραδεκτές

Το 2009, ο Διαμεσολαβητής καταχώρισε 3.098 αναφορές, εκ των οποίων το 23% (727 αναφορές) ενέπιπταν στο πεδίο αρμοδιοτήτων του• το ποσοστό αυτό ήταν στα ίδια επίπεδα με αυτό του 2008 (802 αναφορές κρίθηκαν παραδεκτές από τις 3.406 που καταχωρήθηκαν). Οι ευρωβουλευτές ενθαρρύνουν το Διαμεσολαβητή να συνεχίσει τις προσπάθειές του για την ενημέρωση των πολιτών της Ευρώπης σχετικά με τα καθήκοντά του και τα όρια των αρμοδιοτήτων του.

Περίπτωση κακοδιοίκησης: Ευρωπαϊκή Επιτροπή και Porsche AG

Το ΕΚ υιοθέτησε επίσης δεύτερο ψήφισμα (με ανάταση χειρός) σχετικά με την υπόθεση καταγγελίας που δέχθηκε ο Διαμεσολαβητής και αφορά την άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αποκαλύψει πληροφορίες σχετικά με την ανταλλαγή επιστολών με την αυτοκινητοβιομηχανία Porsche AG.
Η καταγγελία πραγματοποιήθηκε από μία μη κυβερνητική οργάνωση που δραστηριοποιείται στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος, η οποία ζήτησε από την Επιτροπή την πρόσβαση σε πληροφορίες και έγγραφα τα οποία αφορούν συναντήσεις ανάμεσα στην Επιτροπή και εκπροσώπους αυτοκινητοβιομηχανιών. Οι συναντήσεις αυτές είχαν ως κύριο θέμα τη θέση της Επιτροπής σε ό,τι αφορά στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από τα αυτοκίνητα. Ο Διαμεσολαβητής, βάσει των ελέγχων που διενήργησε, συμπέρανε ότι η Επιτροπή είχε κακώς απορρίψει την πλήρη πρόσβαση στις επιστολές από την Porsche AG και ζήτησε από την Επιτροπή να δημοσιοποιήσει όλες τις σχετικές πληροφορίες εντός τριών μηνών. Η Επιτροπή παραχώρησε τελικώς πρόσβαση στις εν λόγω επιστολές 15 μήνες αργότερα.

Ενδεχόμενη επιβολή κυρώσεων στην Επιτροπή

Το σχετικό ψήφισμα, με εισηγήτρια τη Χρυσούλα Παλιαδέλη (Σοσιαλιστές, Ελλάδα), επισημαίνει ότι η Επιτροπή τήρησε τις αρχικές προθεσμίες για την απάντηση σε καταγγελίες μόνο σε τέσσερις από τις είκοσι δύο υποθέσεις που αφορούσαν πρόσβαση σε έγγραφα και τις οποίες εξέτασε ο Διαμεσολαβητής το 2009.
Το ΕΚ ζητά από την Επιτροπή να δεσμευθεί ότι θα επιτελεί το καθήκον της στο μέλλον για ειλικρινή συνεργασία με τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή. Στην περίπτωση κατά την οποία η Επιτροπή δεν αναλάβει τη δέσμευση αυτή, "το ΕΚ μπορεί να επιβάλει κυρώσεις στην Επιτροπή, οι οποίες μπορεί μεταξύ άλλων να περιλαμβάνουν την εγγραφή μέρους του προϋπολογισμού της Επιτροπής για διοικητικές δαπάνες σε αποθεματικό".

Ο θεσμός του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή

Ο θεσμός του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή θεσπίστηκε το 1995 και ο Έλληνας Νικηφόρος Διαμαντούρος είναι ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής από τον Ιανουάριο του 2003.
Κύριος ρόλος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή είναι η διερεύνηση περιπτώσεων κακής διοίκησης στο πλαίσιο της δράσης των κοινοτικών οργάνων ή οργανισμών, όπως είναι η άρνηση στους πολίτες του δικαιώματος πρόσβασης σε έγγραφα, η κατάχρηση εξουσίας και η εφαρμογή διακρίσεων.