Νομοθετική πρωτοβουλία πολιτών : προς μια πιο εύκολη διαδικασία
Η πρωτοβουλία πολιτών είναι ένα νέο "εργαλείο" που εισήγαγε η Συνθήκη της Λισαβόνας προς όφελος και χρήση των ευρωπαίων πολιτών σύμφωνα με το οποίο ένα εκατομμύριο πολίτες μπορούν να ζητήσουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Υπουργών ένα νέο νόμο.
Με στόχο το εργαλείο αυτό να είναι έτοιμο προς χρήση το συντομότερο δυνατό, η Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων και η Επιτροπή Αναφορών συνεργάστηκαν στενά. Συμφώνησαν στις αλλαγές που θέλουν να επιφέρουν στις λεπτομέρειες της διαδικασίας που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και μετά από την ομόφωνη απόφαση της πρώτης οι εισηγητές του Κοινοβουλίου έχουν πια μια ξεκάθαρη πολιτική εντολή για να ανοίξουν τις επίσημες τριμερείς συνομιλίες ανάμεσα στο Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή προκειμένου να ολοκληρωθεί σύντομα η νομοθετική διαδικασία.
Οι αλλαγές που προωθεί η Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων είναι οι ακόλουθες:
Προκαταταρκτικός έλεγχος του παραδεκτού
Αντίθετα με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, να γίνεται δηλαδή ο έλεγχος του παραδεκτού μιας πρωτοβουλίας αφού έχουν συλλεχθεί 300.000 υπογραφές, η Επιτροπή Συνταγματικών Θεμάτων προτείνει να αρχίζει ο έλεγχος ήδη από τη στιγμή της ανάρτησης της πρωτοβουλίας στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο πρώιμος έλεγχος θα διασφαλίσει ότι οι πολίτες δεν θα συνεχίζουν να υπογράφουν για μια πρωτοβουλία που δεν πληροί τα κριτήρια που την κάνουν παραδεκτή.
Για να εξασφαλιστεί επιπλέον ότι μια πρωτοβουλία είναι βάσιμη και ότι έχει ευρωπαϊκή διάσταση, οι ευρωβουλευτές προτείνουν να συγκροτηθεί μια επταμελής τουλάχιστον επιτροπή πολιτών από ισάριθμα κράτη μέλη η οποία θα έχει καθήκον να καταχωρίζει την πρωτοβουλία.
Λιγότερα εμπλεκόμενα κράτη μέλη
Η Συνθήκη της Λισαβόνας ορίζει ότι μια πρωτοβουλία πολιτών πρέπει να προέρχεται από πολίτες ενός σημαντικού αριθμού κρατών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο θέλουν ο αριθμός αυτός να αντιπροσωπεύει τουλάχιστον το ένα τρίτο των κρατών μελών, ενώ το Κοινοβούλιο πιστεύει ότι αρκεί το ένα πέμπτο.
Ευκολότερη διαδικασία συλλογής υπογραφών
Το Κοινοβούλιο θα επιδιώξει να απλοποιηθεί η διαδικασία συλλογής των υπογραφών, διαγράφοντας την απαίτηση να καταγράφεται ο αριθμός ταυτότητας του υπογράφοντος. Το ονοματεπώνυμο, η διεύθυνση, η υπηκοότητα, η ημερομηνία και ο τόπος γέννησης κατ'αυτό αρκούν. Θα εναπόκειται στα κράτη μέλη να εξακριβώσουν την αυθεντικότητα των υπογραφών.
Οι ευρωβουλευτές συμφώνησαν με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο σχετικά με την ελάχιστη ηλικία του υπογράφοντος, αποφασίζοντας να λαμβάνεται ως ηλικία αναφοράς αυτή που έχει ορίσει κάθε κράτος μέλος για τη συμμετοχή στις ευρωπαϊκές εκλογές.
Υπηρεσία πληροφοριών, οδηγός χρήσης και δημόσια ακρόαση
Κατά την Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να στηρίζει τους οργανωτές των πρωτοβουλιών, παρέχοντας έναν οδηγό χρήσης και συστήνοντας μια υπηρεσία πληροφοριών. Επιπλέον, κάθε πρωτοβουλία που καταφέρνει να συλλέξει ένα εκατομμύριο υπογραφές σε 12 μήνες, όπως ορίζει ο κανονισμός, πρέπει να συζητείται σε δημόσια ακρόαση που θα διοργανώνεται από το Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Τα επόμενα βήματα
Εάν το Κοινοβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο συμφωνήσουν κατά τις επίσημες τριμερείς συνομιλίες, το Κοινοβούλιο ενδέχεται να ψηφίσει επί του θέματος κατά τη σύνοδο του Δεκεμβρίου. Τα κράτη μέλη έχουν ζητήσει προθεσμία 12 μηνών για να ενσωματώσουν τον σχετικό κανονισμό στην εθνική τους νομοθεσία. Το Κοινοβούλιο ενέκρινε τροπολογία η οποία λέει ότι έξι μήνες είναι αρκετοί.
