O Ramón Jáuregui και η προσχώρηση της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Η Συνθήκη της Λισαβόνας υποχρεώνει την ίδια την ΕΕ, ως νομικό πρόσωπο πια, να προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και αυτό με τη σειρά του φέρνει μια άλλη καινοτομία: τη δυνατότητα των πολιτών να της κάνουν... μήνυση. Μιλήσαμε με τον εισηγητή του ΕΚ για την προσχώρηση της ΕΕ στη σύμβαση, Ramón Jáuregui.
Τι κερδίζουν οι πολίτες της Ένωσης από την προσχώρησή της στη Σύμβαση; Δεν αρκούσε ο ευρωπαϊκός Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων;
Με την προσχώρηση οι πολίτες θα μπορούν να απευθυνθούν σε ένα Δικαστήριο που δεν ανήκει στην ΕΕ, κάτι που παρέχει αυξημένη εγγύηση σεβασμού των δικαιωμάτων των Ευρωπαίων από την Ένωση και τα κράτη μέλη.
Με την προσχώρηση στη Σύμβαση ανοίγει ο δρόμος για την κατάθεση αγωγών κατά της ΕΕ και των θεσμικών οργάνων της. Όμως ποιο δικαστήριο θα κρίνει τέτοιες υποθέσεις. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στο Λουξεμβούργο ή το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο;
Οι πολίτες θα πρέπει πρώτα να εξαντλούν κάθε ένδικο μέσο στις πατρίδες τους και μόνο στη συνέχεια να στρέφονται στο Στρασβούργο. Αυτό είναι απαραίτητη προϋπόθεση και, ναι, αν τίθεται θέμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η εθνική Δικαιοσύνη δεν μπόρεσε να την εγγυηθεί, τότε ο πολίτης θα πρέπει να στρέφεται στο Δικαστήριο στο Στρασβούργο.
Η επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων του ΕΚ έχει ζητήσει να ορισθεί και Ευρωπαίος δικαστής. Η ΕΕ όμως ήδη εκπροσωπείται, τρόπον τινά, μέσω των εθνικών δικαστών που προέρχονται από τα κράτη μέλη, γιατί χρειαζόμαστε και ειδικό "Ευρωπαίο" δικαστή;
Η παρουσία των εθνικών δικαστών στο Στρασβούργο είναι απαραίτητη όταν πρέπει να γίνει κατανοητό το πλαίσιο στο οποίο κατατίθεται μια αγωγή. Για παράδειγμα, στην Ισπανία υπάρχουν νόμοι που σε ορισμένες περιπτώσεις απαγορεύουν την πολιτική δράση κομμάτων που είναι κοντά στην ΕΤΑ. Ποιος είναι ο ρόλος του Ισπανού δικαστή όταν το Δικαστήριο ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξέτασε προσφυγή κατά της Ισπανίας για παρεμπόδιση του δικαιώματος του πολιτεύεσθαι; Εξήγησε στους άλλους δικαστές το πλαίσιο, τις πραγματικότητες στην ίδια την Ισπανία. Αντιστοίχως ο δικαστής που θα εκπροσωπεί την ΕΕ συνολικά θα έχει αυτό το ρόλο για υποθέσεις που αφορούν την ΕΕ.
Αποφασίσαμε στην έκθεσή μας ότι ο "Ευρωπαίος" δικαστής θα πρέπει να είναι διαρκώς παρών γιατί θεωρούμε ότι κάθε φορά που υπάρχει αγωγή κατά της Ένωσης για κάποιο νομοθέτημά της πρέπει να είναι παρούσες και η ΕΕ και η χώρα μέλος. Θεωρούμε ότι και η ΕΕ και το κράτος μέλος έχουν το δικαίωμα να υπερασπισθούν τις θέσεις τους.
Η έκθεση Jáuregui θα κατατεθεί σε ψηφοφορία στην επερχόμενη ολομέλεια του Μαΐου. Η πλήρης προσχώρηση δεν αναμένεται πριν από τον Δεκέμβριο του 2011, μετά την επικύρωσή της από τα κράτη μέλη και την έγκρισή της από το ΕΚ.
