Αυξανόμενη πολιτική επιρροή

Με το πέρασμα των ετών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενίσχυσε το πολιτικό του βάρος, το οποίο, όπως έχει σημειωθεί, θα αυξηθεί ακόμα περισσότερο με το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα. Ήδη, όμως, η επιρροή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι εμφανής σε όλο το φάσμα της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας

Η ευρωπαϊκή πολιτική συνεργασία εγκαινιάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του '70 με στόχο να ξεπεραστεί το οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο που όριζαν οι Συνθήκες και να επιτευχθεί μια πραγματική κοινή δραστηριότητα των κρατών μελών σε θέματα εξωτερικής πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό ενσωματώθηκε η διάσταση της ασφάλειας. Η δημιουργία της Ευρωπαϊκής Δύναμης Ταχείας Αντίδρασης προσέδωσε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για πρώτη φορά στην ιστορία της, ιδία ταυτότητα στο συγκεκριμένο τομέα.

Το Συμβούλιο συζητεί με το Κοινοβούλιο κάθε σημαντική επιλογή στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής. Το Κοινοβούλιο τού θέτει ερωτήσεις, μπορεί δε να του απευθύνει και συστάσεις. Βρίσκεται σε τακτική επαφή με τον "Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας", ο οποίος, αφ' ης στιγμής τεθεί σε ισχύ το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, θα γίνει Υπουργός Εξωτερικών της Ένωσης.

Στις συνόδους της ολομέλειας, η διεθνής επικαιρότητα και τα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανά τον κόσμο αποτελούν τακτικά το αντικείμενο συζητήσεων και ψηφισμάτων.

Τέλος, η δράση που αναπτύσσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και των εξωτερικών σχέσεων του έχει προσδώσει μεγάλη επιρροή καθιστώντας το σημαντικό διεθνές βήμα. Κατά τα τελευταία έτη έχουν μιλήσει από το βήμα αυτό ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Πρόεδρος της Νότιας Αφρικής, ο Βασιλιάς της Ιορδανίας και πολλές άλλες προσωπικότητες.

Διεθνείς συμφωνίες και συνθήκες

Κάθε νέα ένταξη κράτους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και οι πιο πολλές διεθνείς συμφωνίες, απαιτούν τη συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Στην περίπτωση διεθνούς συμφωνίας ή συνθήκης προσχώρησης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να ενημερώνεται πλήρως τόσο για τη διαπραγματευτική εντολή όσο και για την πρόοδο των διαπραγματεύσεων.

Η παγκοσμιοποίηση

Η παγκοσμιοποίηση και ο ρόλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) αποτελούν βασικό μέλημα για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι συστάσεις του στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το βασικό διαπραγματευτή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς καλείται να εγκρίνει το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων που διεξάγονται στο πλαίσιο του ΠΟΕ.

Το Κοινοβούλιο ζητεί να λαμβάνονται περισσότερο υπόψη κατά τις διαπραγματεύσεις αυτές τα θέματα της φτώχειας, της ανάπτυξης και της δημοκρατίας: οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να επωφελούνται περισσότερο από τα πλεονεκτήματα της παγκοσμιοποίησης και, αν πρέπει, να τυχαίνουν κάποιων εξαιρέσεων. Ένα παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, για να είναι δίκαιο, θα πρέπει να συνοδεύεται από κοινωνική ανάπτυξη και σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Επιπλέον, ο ΠΟΕ πρέπει να σέβεται τους κανόνες της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ).

Η προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανά τον κόσμο

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με την προσήλωση που έχει στη διαφύλαξη των ανθρώπινων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, τόσο μέσα την Ένωση όσο και έξω από αυτήν, χρησιμοποιεί την εξουσία έγκρισης των διεθνών συμφωνιών που διαθέτει για να προωθεί τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Έτσι, έχει απορρίψει, στο όνομα των ανθρώπινων δικαιωμάτων, μια σειρά από χρηματοδοτικά πρωτόκολλα με τρίτες χώρες, αναγκάζοντας τις χώρες αυτές να ελευθερώσουν πολιτικούς κρατουμένους ή να αναλάβουν διεθνείς υποχρεώσεις για την προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Χάρη στο Κοινοβούλιο, η Σύμβαση της Κοτονού, η οποία συνδέει την Ευρωπαϊκή Ένωση με 77 κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ), περιλαμβάνει πλέον μια "ρήτρα περί δημοκρατίας". Δηλαδή τη δυνατότητα να διακόπτονται οι ενισχύσεις προς κράτη που είναι υπεύθυνα για σοβαρές παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων.
Το 1988 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθιέρωσε το βραβείο Ζαχάρωφ. Με αυτό τιμώνται κάθε χρόνο προσωπικότητες ή μια ομάδα προσώπων, που διακρίθηκαν ιδιαίτερα στην προσπάθεια για την προάσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων.